Aso o le Lalolagi mo le TB 2026: Ioe! E Mafai Ona Tatou Fa'amutaina le TB

O le aso 24 o Mati, 2026 o le aso 31 o le Aso o le Tipati i le Lalolagi. Ua faalauiloa mai e le Faalapotopotoga o le Soifua Maloloina o le Lalolagi (WHO) le autu o le tausaga nei e faapea“Ioe! E mafai ona tatou faʻamutaina le TB!”, ma fa’amamafa ai o le taitaiga malosi a le malo, tautinoga fa’apolokiki faifai pea, ma gaioiga fa’atasi a le tele o vaega e taua tele i le fa’amutaina o le fa’ama’i pipisi o le mamapala (TB).
Ioe! E mafai ona tatou fa'amutaina le TB

Alualu i Luma o le Lalolagi ma Luʻitau o loʻo Tumau

E tusa ai ma le Global Tuberculosis Report 2025, o le puleaina o le TB i le lalolagi atoa na ausia se laasaga taua i le 2024, faatasi ai ma leua fa'aitiitia le fa'ama'i ma le otimo le taimi muamua talu mai le faʻamaʻi COVID-19.

O se fuafuaga10.7 miliona tagatana aʻafia i le TB i le 2024, e aofia ai le 54% o alii, 35% o tamaitai, ma le 11% o tamaiti ma talavou. I nei mataupu, e tusa ma le619,000 (5.8%)sa aʻafia faʻatasi i le HIV, ma390,000 (3.6%)sa iai le TB e tete'e i le tele o vaila'au po'o le TB e tete'e i le rifampicin (MDR/RR-TB).

Na mafua mai le TB i le tusa ma le1.23 miliona maliui le 2024, ma tumau pea o le mafuaʻaga autū o le oti i le lalolagi atoa ona o siama pipisi, e sili atu nai lo le COVID-19. I le mavae ai o le tolu tausaga o le faʻateleina i le va o le 2021 ma le 2023, na faʻaitiitia ai le aofaʻi o tagata mamaʻi TB i le lalolagi atoa i le toetoe lava 2% i le 2024, o loʻo atagia mai ai le toe faʻaleleia malie o auaunaga TB.[1]

I le itu fa'afanua,67% o mataupusa faʻapotopoto i atunuu e valu: Initia, Initonesia, Filipaina, Saina, Pakisitana, Nigeria, Democratic Republic of Congo, ma Bangladesh.
US$22 piliona le sini faaletausaga

E ui i le alualu i luma, o le TB o loo avea pea ma mafuaaga autu o le oti i tagata o loo ola faatasi ma le HIV ma o se sao tele i le oti e fesoʻotaʻi ma le teteʻe atu i siama. O loo faaauau pea ona le lava le fesoasoani tau tupe a le lalolagi atoa, ma na o le pau lea oUS$5.9 pilionaavanoa i le 2024—e matua maualalo ifo lava nai lo leUS$22 piliona le sini faaletausagaua faatulagaina mo le 2027.

O nei fuainumera o loʻo faʻamamafa mai ai le manaʻomia vave ona faʻamalosia polokalame e pulea ai le TB i le lalolagi atoa, faʻatasi ai ma le taulaʻi atu i le faʻalauteleina o avanoa i faʻamaʻi pipisi, faʻaleleia atili o taunuuga o togafitiga, ma le faʻatalanoaina o mafuaʻaga faʻaagafesootai e mafua ai le pipisi o le TB. O loʻo faʻaauau pea ona manaʻomia e le TB le galulue faʻatasi malosi faʻavaomalo ma le tautinoga faʻapolokiki e ausia ai sini o le Fuafuaga Faʻaiʻu TB.

Mycobacterium tuberculosis: Fa'ama'i ma le Fa'avasegaga

O le Mycobacterium tuberculosis (MTB/M. tuberculosis) o le siama autū ma sili ona taatele e mafua ai le tuberculosis (TB). E mafai ona ulufale i le tino o le tagata e ala i le auala e manava ai, auala e fa'a'ai ai mea'ai, po'o le pa'u ua fa'aleagaina ma membrane mucous, e a'afia ai le tele o totoga ma mafua ai ituaiga eseese o le TB. O le TB o le mama, e masani ona feavea'i e ala i mataua, e sili atu i le 80% o mataupu o le TB. O fa'ailoga masani e aofia ai le tale, le gaosia o le sputum, ma le hemoptysis. A mae'a ona a'afia i mama, e ono salalau atu siama i le toto i le tele o faiga, e ono o'o atu ai i le skeletal, urinary, po'o le gastrointestinal TB.[2]

O le MTB o se vaega o le ituaiga Mycobacterium, lea e aofia ai:

  • Mycobacterium tuberculosis complex (MTBC): E aofia ai le M. tuberculosis, M. bovis, M. africanum, M. canettii, ma le M. microti, faatasi ai ma isi. E ui o le M. tuberculosis o le mafuaaga autu lea o le TB, ae mafai foi e le M. bovis ma le M. africanum ona mafua ai le faamai.
  • Mycobacteria e lē o se fa'ama'i pipisi (NTM).
  • Mycobacterium leprae, o le mafuaʻaga lea o le lepela.

Auala Fa'ata'ita'i i le Fale Su'esu'e

E taua tele le sa'o ma le vave ona maua o fa'amaoniga mo le puleaina lelei o le TB. Ua fa'amamafa mai e le Fa'alapotopotoga o le Soifua Maloloina o le Lalolagi lena meaUa suia tele e tekinolosi vave fa'ama'i molecular le iloa o le TB e ala i le mafai ai ona fa'ailoaina ma'ale'ale ma fa'apitoa siama fa'ama'i a'o iloa ai fo'i le tete'e atu i vaila'au.[1].

- Mikroskopi ma Aganuue: O le su'esu'ega o le siama o lo'o tumau pea le tulaga fa'avae mo le su'esu'eina o le TB, aua e mafai ai ona fa'ailoaina ma le mautinoa ia siama olaola ma lagolagoina ai le su'ega o le vaivai i vaila'au ma le au'ili'iliga o genomic. Peita'i, ona o le telegese o le tuputupu a'e o le Mycobacterium tuberculosis, e masani ona mana'omia ai le 2-8 vaiaso o taunu'uga, ma fa'atapula'aina ai lona aoga fa'aklinikal i le faia o fa'ai'uga fa'anatinati.

-Su'ega Fa'afoma'i: O metotia fa'apuipuiga o le tino, e aofia ai le suega o le pa'u o le tuberculin (TST) ma le interferon-gamma release assays (IGRAs), e iloa ai tali a le tino o le tagata i le fa'ama'i pipisi o le TB. E ui e aoga mo le fa'ailoaina o le fa'ama'i pipisi natia, ae o nei su'ega e le mafai ona fa'ailoa ma le mautinoa le eseesega i le va o le fa'ama'i pipisi o lo'o galue ma le fa'ama'i pipisi muamua ma o lea e fa'atapula'aina ai le sa'o o le fa'ama'i pipisi i tulaga e tele ai le avega.

-Su'esu'ega Fa'a-molekula (NAAT): O su'ega e fa'avae i le DNA e pei o le nucleic acid amplification (NAAT) e fautuaina ona o lo latou maualuga o le maaleale ma le sa'o.

-Fa'asologa Fa'atatau o le Tupulaga e Sosoo Ai (tNGS): O tekinolosi fa'asologa fa'atatau e maua ai le fa'ailoaina maualuga o suiga e feso'ota'i ma le tete'e. O ta'iala a le WHO e fautuaina ai le tNGS o se meafaigaluega fa'aonaponei mo le iloa o le tete'e o vaila'au pe a uma ona su'esu'eina, e lagolagoina ai fuafuaga fa'apitoa mo togafitiga [3].

-Fa'asologa o le Tupulaga Fou o le Metagenomic (mNGS): O le fa'asologa o le metagenomic e mafai ai ona iloa ma le le fa'aitu'au le tele o siama e aunoa ma le filifilia muamua o le sini. O lenei auala e matua taua tele i tulaga faigata po'o le le manino o togafitiga faafoma'i, e aofia ai fa'ama'i pipisi ma gasegase e vaivai le puipuiga o le tino, lea e ono le lava ai su'esu'ega masani.

Ua fa’amamafa atili mai e le WHO le taua tele o le fa’amaoniga o siama mo le amataina o togafitiga talafeagai ma le fa’aleleia atili o taunuuga o gasegase, ma fa’amalosia ai le taua o le tu’ufa’atasia o fa’ama’i pipisi fa’apitoa i polokalame e pulea ai le TB [1].

O fofo atoatoa mo le su'esu'ega o fa'ama'i fa'a-molecular mai le Macro & Micro-Test

1.Sailiga o le Multiplex PCR mo le TB ma le Tete'e atu i Fuala'au Fa'asainaTB

Fa'ailoga o le Oloa

Igoa o le Oloa

Tusipasi

HWTS-RT001 Meafaigaluega mo le Su'esu'eina o le Mycobacterium Tuberculosis DNA (Fluorescence PCR)

CE

HWTS-RT137 Meafaigaluega mo le Iloa o le Tete'e atu i le Suiga o le Mycobacterium Tuberculosis Isoniazid (Melting Curve)

CE

HWTS-RT074 Meafaigaluega mo le Iloa o le Tete'e atu i le Mycobacterium Tuberculosis Nucleic Acid ma le Rifampicin (Melting Curve)

CE

HWTS-RT102 Pusa Fa'amatalaga o le Nucleic Acid e fa'avae i luga o le Enzymatic Probe Isothermal Amplification (EPIA) mo le Mycobacterium tuberculosis

CE

HWTS-RT144 Meafaigaluega mo le Su'esu'ega o le Nucleic Acid Complex Mycobacterium Tuberculosis ua fa'amamago i le aisa (Fa'ateleina o le Enzymatic Probe Isothermal)

CE

HWTS-RT105 Meafaigaluega mo le Su'esu'ega o le DNA o le Mycobacterium Tuberculosis ua fa'a'aisa (Fluorescence PCR)

CE

HWTS-RT147 Mycobacterium Tuberculosis Nucleic Acid ma Rifampicin, Isoniazid Resistance Detection Kit (Melting Curve)

CE

Afai e iai se masalosaloga malosi faafoma'i o le ma'i tuberculosis (TB), o leHWTS-RT147O le suega e fautuaina mo le iloa lelei o le faʻamaʻi pipisi o le MTB ma le tele o vailaʻau e teteʻe atu i le mamapala (MDR-TB). O lenei suega e iloa ai suiga i le siamakene rpoB, lea e mafua ai le tete'e atu i le rifampicin (RIF), ma fesuiaiga i totonu o lekatG ma InhA genes, ia e fesoʻotaʻi ma le teteʻe atu i le isoniazid (INH). E maua ai se suega lelei, e tasi le taimi mo le MTB ma le MDR-TB, e aofia ai le puleaina lelei i totonu e faʻaitiitia ai taunuuga sese-leaga, ma faʻamautinoa ai taunuuga vave ma saʻo.

2.Fa'asologa Fa'atatau a le PTNseq mo Fa'ama'i Manava ma le Fa'avasegaina o Tete'ega

Fa'ailoga o le Oloa

Igoa o le Oloa

Fa'amatalaga.

HWKF-TS0001 PTNseq Bloodstream Infection Pathogen Gene Enrichment Kit 24 suega/kit
HWKF-TS0002 PTNseq Pusa Fa'aleleia o Gene mo Fa'ama'i Pipisi o le Tino Tutotonu o le Faiga o Neura 24 suega/kit
HWKF-TS0003 PTNseq Pusa Fa'aleleia o Gene Pathogen Infections Respiratory 24 suega/kit
HWKF-AT0003 PTNseq Fa'ama'i Manava Ni'i Fa'ama'i Pusa Fa'apitoa mo le Fa'aleleia Atili o le Faletusi (ONT) 24 suega/kit
HWKF-TS0004 PTNseq Broad-Spectrum Infectious Pathogens Gene Enrichment Kit 24 suega/kit
HWKF-TS0005 PTNseq Ultra-Broad-Spectrum Infectious Pathogenic Gene Enrichment Kit 24 suega/kit
HWKF-TS0151 Mycobacterium Typing ma Drug Resistance Gene Enrichment Kit (Metotia Fa'ateleina Tele) 24 suega/kit

 

I tulaga o faʻamaʻi pipisi o le manava (e aofia ai faʻamaʻi pipisi o le ala manava pito i luga ma lalo, mamapala, ma faʻamaʻi tumau o le manava), pe a manaʻomia le suʻesuʻeina o le kenera e teteʻe atu i vailaʻau (e pei o le masalomia o le mamapala e teteʻe atu i vailaʻau), o leFa'asologa o le PTNseq o le iloa o kenera maualuga-throughput fa'atataue mafai ona fa'aogaina. E fa'avae i luga o tekinolosi fa'asolosolo fa'apitoa, e fa'aogaina e le PTNseq le ultra-multiplex PCR e fa'amauoa ai fa'asologa fa'apitoa fa'atatau, fa'atasi ai ma le fa'asologa maualuga ma le tekinolosi nanopore o le tupulaga lona tolu mo le fa'ailoaina atoatoa o siama ma le fa'avasegaina o le tete'e atu i vaila'au.

O le faiga e faʻaaogaina ai ni primers ua pateniina ma maualuga le faʻapitoa mo le faʻateleina tele o genes faʻamoemoeina. Lagolagoina e se faʻamaumauga faʻapitoa ma algorithms bioinformatics atamai, e maua ai le faʻamaoniga saʻo o siama faʻatasi ai ma le teteʻe atu i vailaʻau ma le auʻiliʻiliga o genes virulence. O le faʻaleleia faʻapitoa e faʻaitiitia ai le faʻalavelave mai le DNA talimalo, faʻaleleia atili ai le maaleale i faʻataʻitaʻiga e maualuga le talaaga o tagata ma mafai ai ona iloa lelei sini faigata e pei oMycobacterium tuberculosis, fungi, siama i totonu o le tino, siama RNA, ma genes e tete'e atu pe fa'aleagaina ai le tino.

Ua ausia e le PTNseq se tapula'a o le iloae itiiti ifo i le 100 kopi/mLma ufiufi175 siama masani o le manava, e aofia ai siama e 76, siama e 73, fungi e 19, mycoplasmas e 7, faʻapea foʻi maChlamydia, Rickettsia, ma le 54 genes e tete'e atu i vaila'au. O le laulau e aofia ai leMycobacterium tuberculosismycobacteria lavelave ma tetele e lē o ni siama mama.

O le faasologa o le PTNseq e tuufaatasia ai le maualuga o le maaleale ma le taugofie, faaleleia atili ai le fua faatatau o le iloa o siama ma lagolagoina ai togafitiga faapitoa mo siama a'o fesoasoani e faaitiitia ai le tete'e atu i siama. O le tuufaatasia ma le faiga sauniuni atoa o le faasologa o kenera otometi (AIOS), e maua ai se fofo faigofie, i totonu o le falemai faatasi ai ma le taimi e vave ai ona faatino e pei o le 6.5 itula mai le faataitaiga i le iuga.
Faiga fa'akomepiuta atoatoa a le AIOS800 mo le sauniaina o faletusi

3. Fa'asologa o Metagenomic mo le Iloa o Pathogen i le Lautele

Fa'ailoga o le Oloa

Igoa o le Oloa

Fa'amatalaga.

HWKF-MN0011

Meafaigaluega mo le Iloa o Pathogen Metagenomic(DNA-Illumina)

24 suega/kit

HWKF-MN0018

Meafaigaluega mo le Iloa o Fa'ama'i Metagenomic(DNA-MGI)

24 suega/kit

HWKF-MN0021

Meafaigaluega mo le Iloa o Pathogen Metagenomic(DNA-ONT)

24 suega/kit

HWKF-MN0012

Meafaigaluega mo le Iloa o Pathogen Metagenomic(RNA-Illumina)

24 suega/kit

HWKF-MN0019

Meafaigaluega mo le Iloa o Pathogen Metagenomic(RNA-MGI)

24 suega/kit

HWKF-MN0022

Meafaigaluega mo le Iloa o Pathogen Metagenomic(RNA-ONT)

24 suega/kit

HWKF-MN0013

Meafaigaluega mo le Iloa o Pathogen Metagenomic(DNA+RNA-Illumina)

24 suega/kit

HWKF-AYM0013

KiT Fausiaina o Faletusi Fa'aautomatika o le Iloa o le Pathogen Metagenomic (DNA+RNA-Illumina)

24 suega/kit

HWKF-MN0020

Meafaigaluega mo le Iloa o Pathogen Metagenomic(DNA+RNA-MGI)

24 suega/kit

HWKF-MN0023

Kiti mo le Iloa o Pathogen Metagenomic(DNA+RNA-ONT)

24 suega/kit

 

Afai e le manino le faʻamaoniga faafomaʻi,Su'esu'ega o kenera maualuga-throughput o le pathogen mNGSe mafai ona faia i faʻataʻitaʻiga eseese mai le maʻi, e aofia ai le vai fufulu o le bronchoalveolar, sputum, swabs o le faʻaʻī, toto, pleural effusion, pus, ma faʻataʻitaʻiga o aano. O lenei auala e faʻaaogaina ai le tekinolosi faʻasologa o le metagenomic, lea e faia ai faʻataʻitaʻiga eseese i togafitiga muamua faʻapitoa sosoo ai ma le faʻamamāina o le nucleic acid e faʻaaoga ai ni tioata tioata ma ni enzymes e faʻamalūlūina ai le puipui, e faʻaleleia atili ai le lelei o le faʻamamāina. O le faʻasologa e faʻafetaui i le tele o faʻavae, e faʻamautinoa ai le maualuga o le tele o faʻamaumauga mo le faʻaleleia atili o le lagona o le mNGS ma le faʻamaoni o le faʻapotopotoga. O faʻamaumauga e suʻesuʻeina e faʻaaoga ai se faʻamaumauga na fausia e ia lava ma ni algorithms atamai e iloa ai.e silia ma le 20,000 siama, e aofia ai siama, fungi, siama, ma parasite, e tuʻuina atu ai faʻamatalaga i luga o siama faʻamaʻi e masalomia. O lenei metotia e talafeagai mo tagata mamaʻi e faigata ona iloa, maʻi tigaina, poʻo tagata mamaʻi e vaivai le puipuiga o le tino, e aofia ai le faʻailoaina oMTBfaigatamaNTM, faʻapea foʻi ma faʻamaʻi pipisi fefiloi. E faʻaleleia atili ai le fua faatatau o le iloa o siama ma fesoasoani e taʻitaʻia le faʻaaogaina o vailaʻau faʻamaʻi faʻapitoa i falemaʻi, ma mafai ai ona faʻamaonia saʻo le faʻamaʻi.

Faaiuga

E ui ina ua ausia le tele o alualu i luma, ae o loo tumau pea le faʻamaʻi o le TB o se luʻitau tele i le soifua maloloina i le lalolagi atoa, aemaise lava i le tulaga o le teteʻe atu i vailaʻau, le va o tupe maua, ma le le tutusa o avanoa i faʻamaʻi.

Ua fa’amamafa mai e le WHO o le fa’ateleina o avanoa i su’esu’ega vave o fa’ama’i ma tekinolosi fa’asolosolo fa’apitoa e taua tele i le ausiaina o sini o le Fuafuaga mo le Fa’ai’uina o le TB. Faatasi ai ma le fa’aauauina o le fa’afouga, tupe teufaafaigaluega, ma le galulue fa’atasi i le lalolagi atoa, o le fa’ai’uina o le TB ua le toe avea ma se fa’amoemoega, ae o se sini e mafai ona ausia.

Fa'asinomaga:

  1. Fa'alapotopotoga o le Soifua Maloloina o le Lalolagi. Lipoti o le Tuberculosis i le Lalolagi Atoa 2024/2025: Su'ega Fa'ama'i ma Togafitiga.
  2. Fa'alapotopotoga o le Soifua Maloloina o le Lalolagi. Tusitaiala a le WHO mo le Filifilia o Su'ega Vave Fa'ama'i Molecular e Fautuaina e le WHO mo le Iloa o le Tuberculosis ma le Tuberculosis e Tete'e i Fualaau Fa'asaina.
  3. Fa'alapotopotoga o le Soifua Maloloina o le Lalolagi. Taiala Tuufaatasi a le WHO i le Tuberculosis: Module 3 – Su'esu'ega (Fa'afouga 2024).

 



Taimi na lafoina ai: Mati-24-2026