O se suʻesuʻega talu ai nei na lomia i leMeaolaolaolana faia se suʻesuʻega o le viral metagenomic i manu laiti vao e 846—e aofia ai peʻa, isumu, ma ula—na aoina mai i Sierra Leone, Aferika i Sisifo. Na faʻailoa mai e le suʻesuʻega le aofaʻi o siama RNA e fesoʻotaʻi ma manu, e aofia ai siama fou e 26 ma siama na iloa muamua e 13. I totonu o nei mea, o le aiga Paramyxoviridae na sili ona tele le eseesega, ae o isumu na sili ona tele le aofaʻi o ituaiga siama (n = 26).
O le iloiloga o tulaga lamatia o le zoonotic na faʻaalia ai ni siama zoonotic se tolu ua iloa—le encephalomyocarditis virus, Lassa virus, ma le Rocahepevirus sp.—faʻapea foʻi ma siama e tolu e ono aʻafia ai: Melian virus, rodent hepatitis virus, ma Hunnivirus A. E taua tele, i totonu o siama fou na faʻailoaina, o le Bat ledantevirus 2 na faʻaalia ai le sootaga phylogenetic e sili ona vavalalata i le siama Le Dantec e aʻafia ai tagata. O le suʻesuʻega serological na toe faʻaalia ai ni antibodies e faʻateʻaina ai lenei siama i le 2.8% o tagata o le nuʻu, ma faʻailoa mai ai le aʻafia muamua i tagata, atonu e leʻi iloa.
O nei fa'ai'uga ua fa'amamafa mai ai le i ai o se nofoaga tele o siama e pulea e isumu i Aferika i Sisifo ma fa'amamafa ai le taua tele o fuafuaga mata'ituina tu'ufa'atasi i le va o tagata ma manu. O le tu'ufa'atasia o le su'esu'ega metagenomic ma le fa'amaoniga serological e maua ai se fa'avae malosi mo le fa'ailoaina o siama e iai le ono a'afia ai manu ma le sosolo atu.

I le sefulu tausaga ua tuanaʻi, e silia ma le 60% o faʻamaʻi pipisi fou i tagata na afua mai i nofoaga e nonofo ai manu, faʻatasi ai ma peʻa, isumu, ma ʻiole ua lauiloa o ni nofoaga autu e maua ai siama e mafua mai i manu feʻai. O Aferika ua lauiloa o se nofoaga autu mo faʻamaʻi e mafua mai i manu feʻai. Mo se faʻataʻitaʻiga, na lipotia mai e Sierra Leone le silia ma le 28,000 mataupu i le taimi o le pepesi o le Ebola i le 2014–2016.
E ui i le mamafa tele o faʻamaʻi pipisi i manu feʻai i lenei itulagi, o le eseesega ma le tufatufaina atu o siama i manu feʻai laiti e leʻi lava ona faʻamatalaina. Ina ia foia lenei va, na faia ai e le au suʻesuʻe se suʻesuʻega faʻapitoa o siama laiti e 846 na puʻeina i nofoaga e tolu i Sierra Leone i le va o le 2018 ma le 2023. O le suʻesuʻega na faʻamoemoe e faʻamatalaina le eseesega o siama, faʻailoa sui tauva e ono feaveaʻi i ituaiga eseese, iloilo le lamatiaga o siama i manu feʻai, ma faʻatupuina faʻamaoniga e lagolago ai faiga lapatai vave mo faʻamaʻi pipisi fou.

Metotia Autū
O le suʻesuʻega na faʻaaogaina ai se faiga atoatoa o le viral metagenomics:
- Fa'agasologa o fa'ata'ita'iga:Sa aoina aano o le fatu, ate, atepili, mama, ma fatuga'o, tuu faatasi, tuufaatasia, ma faia i ai le aveeseina atoa o le RNA.
- Fa'asologa ma le fa'apotopotoga:Sa faia le fa'aitiitia o le Ribosomal RNA a'o le'i fausia le faletusi, sosoo ai ma le fa'asologa o le throughput maualuga e fa'aaoga ai le fa'avae Illumina NovaSeq 6000. Sa fa'apotopotoina fa'amaumauga o siama (virus contigs) de novo.
- Fa'ailoaina o siama:Sa fa'ailoaina siama e fa'atatau i le fa'atulagaina o kene o le RNA-dependent RNA polymerase (RdRp). E na'o siama e feso'ota'i ma vertebrate na taofia, e le aofia ai siama o siama, fungal, ma siama o la'au.
- Su'esu'ega o le Bioinformatics:Sa fa'atinoina le toe fausiaina o le phylogenetic, su'esu'ega o le toe tu'ufa'atasia, fa'ata'ita'iga o feso'ota'iga o fesiitaiga i ituaiga eseese, ma le iloiloga o tulaga lamatia o manu.
- Fa'amaoniga serological:Na atiaeina se suega fa'ate'aina o le pseudovirus e fa'avae i luga o le VSV mo le Bat ledantevirus 2. Na iloa ai ni antibody e fa'ate'aina ai le siama i le 2.8% o le sera o le tagata, ma maua ai fa'amaoniga o le ono mafai ona sosolo atu fa'ama'i pipisi i manu.
SuesueI'uga
1. Sailiga ma le Eseesega o Viral
O lenei suʻesuʻega na faʻatinoina ai le suʻesuʻega o le faʻasologa o tusitusiga i manu feʻai e 846 na aoina i Sierra Leone, e aofia ai isumu, peʻa, ma ula. E faʻavae i luga o faʻasologa atoa o kenera RNA polymerase (RdRp) e faʻalagolago i le RNA, e 39 siama RNA e fesoʻotaʻi ma mammal na faʻailoaina, e aofia ai siama e 13 na iloa muamua ma siama fou e 26.
I tulaga o le tuufaatasiga o siama, o le aiga o Paramyxoviridae na faaalia ai le maualuga o le eseesega i vaega uma e tolu o siama, sosoo ai ma Astroviridae ma Picornaviridae. I le tulaga o le tufatufaina atu o siama, o isumu na sili ona tele le eseesega o siama, e aofia ai le aofaiga e 26 ituaiga siama, e faailoa mai ai lo latou matafaioi taua o ni nofoaga e teu ai siama eseese i le itulagi.
2. Lamatiaga o Manu
O le iloiloga o tulaga lamatia o manu na faʻailoa mai ai ni siama e tolu ua iloa e uiga i manu: le siama o le encephalomyocarditis, le siama o le Lassa, ma le ituaiga o Rocahepevirus. E le gata i lea, e tolu siama—le siama o le Melian, le siama o le hepatitis o manu feʻai, ma le Hunnivirus A—na faʻailoa mai o loʻo i ai ni tulaga lamatia e ono salalau atu.
I totonu o siama fou e 26 na maua, e fa na valoia o le a iai le malosi tele e ono aʻafia ai manu e faʻatatau i uiga o le phylogenetic ma le genomic. E maitauina, o le Bat ledantevirus 2 na faʻaalia ai le sootaga phylogenetic e sili ona latalata i le siama Le Dantec ua iloa e aʻafia ai tagata.
O suʻesuʻega serological mulimuli ane na lagolagoina atili ai lenei sailiga, auā na iloa ai ni antibodies e faʻasaga i le Bat ledantevirus 2 i le 2.8% o sera mai tagata o le nuʻu. O lenei taunuuga e faʻailoa mai ai atonu ua uma ona tutupu faʻamaʻi pipisi e leʻi iloa pe leai foi ni faʻailoga i totonu o le faitau aofaʻi o tagata, ma faʻamamafa ai se auala e ono tulaʻi mai ai le siama zoonotic ae sa leʻi iloa muamua.
3. Fa'agasologa o Felauaiga i Ituaiga Eseese
O le au'ili'iliga o le fesiita'iga o ituaiga eseese ua fa'aalia ai o lo'o i ai i totonu o le feso'ota'iga fefa'asoaa'i o siama le tulaga tutotonu o isumu, e fai ma vaega autu e fa'afaigofie ai le fefa'asoaa'iga o siama i le va o ituaiga o siama. E 15 siama na fa'ailoaina o lo'o i ai le gafatia e fesiita'i ai ituaiga eseese.
O suʻesuʻega faʻaopoopo o mamanu o le fesiitaiga o faʻasologa eseese na faʻaalia ai o le fefaʻasoaaʻiga o siama na tupu soo i le va o tagata talimalo i totonu o le faʻasologa tutusa o le taxonomic, ma faʻaalia ai o le fesoʻotaʻiga o le tagata talimalo e iai sona sao taua i le faʻagasologa o le fesiitaiga. I se faʻatusatusaga, na faʻaalia e peʻa se gafatia maualalo mo le fesiitaiga o faʻasologa eseese.
E tāua tele, o faʻamaoniga o le faʻalauteleina o le vaega e nonofo ai na matauina i nisi o siama. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le siama Melian, lea na manatu muamua e patino i ula, na iloa foʻi i isumu i lenei suʻesuʻega, o loʻo faʻaalia ai se suiga e ono tulaʻi mai i le fetuutuunaʻi o le tagata talimalo ma le faʻateleina o le lamatiaga o le salalau lautele.
Fa'ai'uga ma A'afiaga i le Soifua Maloloina Lautele
- Maualuga le eseesega o virome i manu laiti vao:O le mauaina o siama RNA e 39, e aofia ai ituaiga fou e 26, ua faʻaalia ai se faʻaputuga tele o siama i le itulagi ma lipotia mai ai mo le taimi muamua siama fou e maualuga le gafatia e aʻafia ai manu (e pei o le Bat ledantevirus 2).
- O isumu o ni vaega e mata'ituina fa'amuamua:E fai isumu ma totonugalemu o le pipisi o siama ma e sili ona tele le eseesega o siama, ma e sili ai ona tele le lamatiaga o le pipisi.
- Manaʻomia ni fuafuaga faʻapitoa mo le mataʻituina:O nei faʻaiʻuga e lagolagoina ai le faʻamuamua o isumu i polokalame mataʻituina o loʻo iai nei ma le faʻatinoina o ni auala tuʻufaʻatasia e tuʻufaʻatasia ai le metagenomics, serology, ma le mataʻituina o le siʻosiʻomaga i fesoʻotaʻiga a tagata ma manu feʻai.
I le aotelega, o lenei suʻesuʻega ua tuʻuina mai ai faʻamaoniga taua e lagolago ai faiga lapatai vave ma faʻavae o iloiloga o tulaga lamatia mo faʻamaʻi pipisi o manu, ma faʻamalosia ai le taua o le mataʻituina faʻatino i itulagi e maualuga le lamatiaga.
Fa'amatalaga o le Oloa
Taimi na lafoina ai: Mati-23-2026

